۱۳۸۷ تیر ۱۶, یکشنبه

یک نامه!

نامه گرانت داف به سرادوارد گری
تاریخ: تهران 30 مارچ 1906
در13 مارچ اطلاعاتی به من رسیده مبنی بر این که تصمیم گرفته شد تا شعاع السلطنه دوباره به حکومت فارس منصوب شود و
شاهزاده هم تهران را درجهت قم ترک کرده است. بلافاصله عباس قلی خان را با یک نامه خصوصی- که نسخه ای از آن را ضمیمه می کنم- به سراغ اتابک اعظم که بیمار و درمنزل بستری است فرستادم.
عمل من نتیجه رضایت بخشی به بار آورد چون وزیر دربار و موثق السلطنه را به سرعت به دنبال شاهزاده فرستادند که در قم به او رسیدندو او را به تهران بازگرداندند. درعین حال، قوام الملک زمین دار عمده فارس که در خانه وزیر اعظم « بست» نشسته است برای فامیلانش در شیراز پیام فرستاده که شاهزاده به طرف فارس حرکت کرده است. شورو هیجان زیادی برانگیخته شد و تجارشیراز مغازه های شان را بستندو مردم هم به طرف مسجد بزرگ هجوم بردند. من براین گمانم که خبر بازگشت شاهزاده به تهران متعاقبا به شیراز مخابره شد چون شهر بلافاصله آرام شدو اکنون حالت اش طبیعی است.امضا گرانت داف
منبعFurther Correspondence respecting the Affairs of Persia
Confidential, 8775
یادداشت: البته متن نامه ای که به اتابک نوشته دراین اسناد نیامده است ولی جالب این که هرچه که نوشته بود، کافی بود که بلافاصله دو تا مامور دولتی را به دنبال شعاع السلطنه بفرستندو او را به تهران باز گردانند! حکومت « مستقل» یعنی این!!
ا.س

۱۳۸۷ تیر ۱۴, جمعه

فرایند طرح ریزی استراتژیک-4

اگرچه درباره مصائب پیچیده بودن و درنتیجه غیرقابل اجرابودن طرحها زیاد صحبت شده و تاکید برسادگی طرح است ولی درعین حال، دراین که فرایند طرح ریزی بسیار هم مهم است تردیدی نیست. یک بنگاه باید چارچوبی داشته باشد تا در آن چارچوب بتواند طرح استراتژیک خود را تدوین نماید. به این منظور محققان زیادی دراین حوزه، یعنی درراستای رسیدن به یک برخورد منظم و سیستماتیک به فرایند طرح ریزی پژوهش کرده ومی کنند. ازاین جهت، می توان گفت که الگوهای متعددی برای فرایند طرح ریزی وجود دارد که ازنظر سادگی یا پیچیدگی متنوع اند. همین جا بگویم که همان طور که طرح « درست» و « راست» وجود ندارد، به همین شکل، شیوه « درست» و « راست» طرح ریزی هم نیست. به همین خاطر، بهترین شیوه کار این است که با توجه به خصوصیات یک بنگاه، الگوهای مختلف را بررسی کرده و ازهرالگو آن چه را که با توجه به این خصوصیات، مناسب به نظر می آید، مورد توجه بیشتر قراربدهیم.
یک طرح دراز مدت برای یک بنگاه، با یک سکان دریک قایق ویا کشتی قابل مقایسه است. اگریک کشتی سکان نداشته باشد باد آن را به هر سو خواهد برد. دراین وضعیت تنها دانستن جهت باد وحتی شدت وضعف باد کافی نیست. در نبود یک سکان، یک کشتی کماکان در تحت کنترل نخواهد بود. وقتی یک سکان هست، همه آنچه که تا کنون بی ثمر به نظر می رسید، مفید می شود. دانستن جهت وشدت وضعف باد به همراه یک ناخدائی که کارش را بلد باشد موجب می شود تا کشتی درجهتی که قرار است حرکت نماید. عملکرد یک کشتی دربود یک سکان، دانسته و کنترل شده است.
اگربخواهیم همین استعاره را بکارببریم برای این که یک طرح استراتژیک منطقی باشد ضروری است تا سکان به صورتی و درجائی که باید باشد، قرارداشته باشد. پیش از پیش نگری، بودجه بندی و فعالیت های کنترلی باید تضمین شود که سکان همان گونه که لازم است در سرجایش قرار دارد.
یک طرح خوب چه خصوصیات و عملکردی باید داشته باشد؟
1- یک طرح باید به عنوان یک ابزار ووسیله استراتژیک قابل استفاده باشد، بعنی به عنوان یک وسیله برای ارزیابی موقعیت واقعی و توانائی های یک بنگاه. باید به بنگاه امکان شناخت فرصت ها را بدهد. باید برای بنگاه یک موقعیت از نظر رقابتی مناسب و دلپسند ایجاد نماید. دریک طرح خوب، زمینه های اجرای یک استراتژی نیز باید مشخص شود.
2- یک طرح باید درعرصه سیاست پردازی مسائل درازمدت را در نظر داشته باشد. و باید به گونه ای این کار انجام بگیرد که اجرای پروژه هائی که به زمان بیشتری نیازمندند امکان پذیر شود. این شیوه کار پیش شرایط بقا در رشته هائی است که وضعیت منابع را 10 یا 20 و حتی برای 50 سال باید از پیش دانست و درباره اش برنامه ریزی کرد. یک نمونه افراطی این موقعیت، یک کارخانه کاغذ سازی است که باید برای 30 یا 40 سال آینده در نظر گرفت که آیا عرضه کافی چوب مورد نیاز دردسترس خواهد بود و یا برای این که دردسترس باشد، چه باید کرد؟
3- یک طرح باید یک چارچوب و یا نقطه تمرکز برای همه فعالیت های بنگاه به دست بدهد. باید بتواند صدها کارمند و دهها شاخه و همین تعداد زیاد مدیران شاخه ها را متحد کند تا بتوانند همه با هم در یک جهت برای رسیدن به اهداف مشخص وتعریف شده بنگاه برسند. و البته گفتن دارد که رسیدن به این اهداف تعریف شده، بی دردسر و بدون مشکل نیست. یعنی، این چارچوب باید این توانائی را داشته باشد که این مشکلات را نیز برطرف نماید.
4- احتمالا از بقیه موارد مهم تر، یک طرح باید به مدیران بیاموزد که بدانند که یک بنگاه به واقع چیست، و به کجا می تواند و یا باید برود، و چه تصمیمات و یا حتی فداکاری هائی برای رسیدن به آنچه که می خواهد برسد، لازم وضروری است. معمولا فرض براین است که مدیران دارای این صفات و خصایل هستند ولی درعمل، به ندرت اتفاق می افتد که این گونه باشد.
اگرچه هیچ گونه الگوی از پیش ساخته برای یک طرح« خوب» وجود ندارد ولی برای رسیدن به یک طرح خوب باید قدمهائی برداشته شود. ولی قبل از آن، باید بتوان به این پرسش ها جواب داد.
- چه عوامل محیطی وجود دارند که می توانند برروی بنگاه تاثیر بگذارند؟
- عوامل تعیین کننده در درون بنگاه کدام اند، آیا این عوامل فرهنگی اند، مالی اند، یا به منابع انسانی و فیزیکی مربوط می شوند که برامکان موفقیت بنگاه تاثیر می گذارند؟
- ماموریت و یا اهداف بنگاه چه باید باشد؟ یعنی استراتژی کلی بنگاه را چگونه می توان به صورت اهداف درسطوح مختلف از فعالیت بنگاه دگرسان کرد.
وقتی به این پرسش ها، پاسخ شایسته داده شد، تازه می رسیم به تعدادی پرسش دیگر:
- چه انتخاب های استراتژیکی دربرابر بنگاه وجود دارد و مقایسه سود وزیان شان چگونه است؟
- چه مکانیسم های کنترل، وارسی وبازنگری لازم است تا اجرای موفقیت آمیز طرح تضمین شود؟
درصفحات بعدی، سعی می کنم به بعضی از این پرسش ها اندکی مفصل تر پاسخ بدهم.
بقیه دارد...

۱۳۸۷ تیر ۱۲, چهارشنبه

مبحث شیرین آمار درایران!

درحالی که روزی نیست که آمارهائی از « بهبود» وضع درایران منتشر نشود، ولی در ضمن، رئیس سازمان بهزیستی هم از دیگران می خواهد که به این آمارها توجه نکنند. خودتان بخوانید ایشان از جمله گفته اند که ««مسئولان حوزه اجرا نباید به آمارها اهمیت دهند، چرا که برخی با استفاده از آمارها، سعی بر بزرگنمایی و بدین ترتیب خارج کردن موضوع از مسیر اصلی را دارند» و این در حالی است که وزیر بهداشت و درمان ادعا می کند که « امید به زندگی در كشور به 74 سال افزایش یافته است». دراینجا می خوانیم که اختراعات ثبت شده در دو ماه اول سال 26% رشد داشته است. دراینجا هم با خبر می شویم که درآمد اداره گمرک اصفهان در سه ماه اول سال 125% افزایش یافته است. دراینجا هم رئیس مرکز آمار ایران از تک رقمی شدن بیکاری مژده داد.
این خبر هم برای این که روحیه تان خوب بشود، « مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران گفت: در ده سال آینده حدود 7 میلیارد بشکه نفت خام و بیش از 1500 میلیارد متر مکعب گاز کشف خواهد شد» . زنده باد.... پس هنوز می توانیم از جان آدم تا شیرمرغ را از چین وماچین وارد بکنیم!
پیشنهاد می کنم حالا که این خبرها را خواندید مجددا برگردید به فرمایش رئیس سازمان بهزیستی تا منظور او را بهتر متوجه بشوید...

۱۳۸۷ تیر ۸, شنبه

درسرزمین شیروخورشید

فکرمی کردم که همین که بخش دوم این فصل را در اینجا بگذارم می توانم بروم سر کار دیگر. ولی نع.... اشتباه کرده بودم! کی نمی دانم ولی دوفصل دیگر این کتاب به واقع خواندنی را هم ترجمه خواهم کرد. یکی فصلی است در باره « شراب سازی درشیراز» که دوست دکتر ویلز « ملا حاجی علی اکبر» پیش قدم شده و برای این دکتر فرنگی شراب سازی می کند و دیگری هم فصلی است که نویسنده مشاهدات خودرا درباره قحطی بزرگ سال 1870-72 به دست داده است. فعلا طلب شما تا فرصت بکنم. اینهم تصویر دیگری از قحطی زدگان از این کتاب







۱۳۸۷ تیر ۶, پنجشنبه

درسرزمین شیر وخورشید....


دکتر ویلز یک طبیب انگلیسی است که در سالهای 1866-1881 در مناطق گوناگون ایران زیسته و طبابت کرده است. تجربه زندگی اش را در این سالها نوشته و در1893 در لندن منتشر کرده است: درسرزمین شیرو خورشید یا ایران مدرن، عنوان کتاب اوست که یک فصل آن را برای شما ترجمه کرده ام. این هم تصویر روضه خانه از این کتاب